على صدرايى خويى

10

فهرستگان نسخه هاى خطى ترجمه هاى فارسى قرآن ( فارسى )

نخستين مفسران پارسى نويس ، تأليف موسى درودى . ترجمان وحى ، نشريهء تخصصى مركز ترجمهء قرآن مجيد به زبان‌هاى خارجى . فهرستگان نسخه‌هاى خطى ترجمه‌هاى قرآن كريم اين طرح در سال 1376 ق در مركز ترجمهء قرآن مجيد به زبان‌هاى خارجى ، با هدف شناسايى نسخه‌هاى خطى موجود از ترجمه‌هاى فارسى قرآن كريم در كتابخانه‌هاى جهان ، آغاز گرديد . در اجراى اين طرح كليهء فهارس نسخ خطى منتشر شده در ايران و ديگر كشورها مورد بررسى قرار گرفت و اطلاعات مربوط به نسخ خطى ترجمه‌هاى قرآن كريم استخراج شد . مآخذ و كتابخانه‌ها اين طرح در محدودهء فهارس نسخ خطى منتشر شده ( به صورت مستقل يا در ضمن نشريات ) ، به اجرا در آمد و حدود 350 فهرست متعلق به بيش از پانصد كتابخانه مورد بررسى قرار گرفت كه تعدادى از فهارس در موضوع مورد بحث اطلاعاتى را در بر نداشتند . تعداد فيش‌ها از فهارس مذكور ، اطلاعات مربوط به نسخ خطى ترجمه‌هاى قرآن كريم استخراج گرديد . در مرحلهء اول تعداد فيش‌ها به حدود 2000 فيش بالغ شد كه پس از حذف فيش‌هاى مكرر و نسخه‌هاى متعدد يك‌ترجمه ، عنوان‌هاى باقى مانده به 895 عنوان رسيد . تنظيم و ترتيب اطلاعات فيش‌ها پس از استخراج در چند مرحله تكميل و تنظيم گرديد ، بدين صورت : 1 . حذف فيش‌هاى مكرر ، 2 . تكميل اطلاعات كتابشناختى ترجمه‌ها ، 3 . تكميل اطلاعات مترجمان شناخته شده ، 4 . تنظيم عنوان‌هاى ترجمه به ترتيب تاريخى ، بدين ترتيب : مبناى اصلى ترتيب ، تاريخ ترجمه قرار گرفته ، ولى در صورت مشخص نبودن تاريخ ترجمه ، تاريخ تحرير ترجمه ، و پس از آن تاريخ تحرير مصحف ، و پس از آن تاريخ وقف يا تملك‌ها ، مبناى ترتيب قرار گرفته است . شايان ذكر است كه : الف : مترجمانِ بيشتر ترجمه‌ها ناشناخته‌اند و شناسايى اغلب آنها ممكن نيست . ب : اطلاعات مندرج در فهارس نسخ خطى با هم تفاوت شكلى و محتوايى زيادى دارند كه چند فهرست داراى اطلاعات تفصيلى و كاملى در اين زمينه بودند ، مانند : فهرست نسخ خطى قرآنهاى مترجم كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ، تأليف محمد آصف فكرت ، و فهرست نسخ خطى قرآن مجيد كتابخانهء گنج بخش ، تأليف محمد نذير رانجها ، و فهرست نسخه‌هاى گنج بخش ، تأليف